De meeste artikelen over OGSM laten je een leeg raster zien met vier labels erin en misschien één verzonnen ambitie over marktleider worden in duurzame energie.
Daar heb je niet veel aan. Wat je wilt zien als je je eerste plan schrijft, is een afgerond plan.
Hier staan er dus twee, volledig. Het ene is een commercieel bedrijf met een groeiambitie en een margeprobleem. Het andere is een non-profit waarvan de beperking niet geld is maar mensen. Samen dekken ze het meeste van wat verandert als de context verandert.
Zonne-energiebedrijf
Een leverancier van zonnepanelen die via installateurs werkt, met een nieuwe dienst voor energiedelen en een margeprobleem.
Ouderenzorg
Een zorgorganisatie voor ouderen, werkzaam in een regio met meerdere andere aanbieders en een krimpende arbeidsmarkt.
Hoe je ze leest
Beide voorbeelden zijn op dezelfde manier opgezet, want de indeling is onderdeel van het model.
De ambitie loopt over de volle breedte bovenaan: de droom in woorden, met een horizon. Daaronder maken de doelstellingen die ambitie meetbaar. Dan vormen de strategische keuzes de rijen en elke rij draagt haar eigen indicatoren en haar eigen acties.
Let vooral op die koppeling op rijniveau. Je kunt één regel doorlezen en hem volgen van “dit is de route die we kozen” naar “zo weten we of hij werkt” naar “dit is wie wat wanneer doet”. Is een plan zwak, dan is dat bijna altijd omdat die regel ergens breekt: een strategische keuze zonder indicator of een actie die aan niets hangt.
Waar je in beide op moet letten
Ze zijn kort. Beide zijn plannen voor de hele organisatie met een meerjarige horizon en geen van beide heeft meer dan vier strategische keuzes. Niet omdat er niets anders te doen was, maar omdat tegen al het andere is besloten.
De ambities noemen zowel het doel als het doen. De droom en de aanpak in grote lijnen, in één zin. Haal je het doen eruit, dan worden beide een slogan.
De doelstellingen dragen eenheden. Niet “omzet laten groeien” maar “omzet boven €35 miljoen”. Niet “blijere medewerkers” maar “medewerkerstevredenheid boven 8,5”. Je kunt ongelijk hebben over een getal en dat is de bedoeling.
Sommige strategische keuzes zijn randvoorwaarden. Je eigen IT-kennis verbeteren klinkt niet als strategie. Dat is het wel, als wat je verkoopt afhangt van een app die blijft haperen.
De acties noemen een persoon en een kwartaal. Elke actie is iets specifieks dat iemand kan afronden.
Gebruik ze om te ijken, niet om te kopiëren
Eén waarschuwing. Neem die serieus.
De waarde van een OGSM is niet het document. Het is de discussie die het team had tijdens het schrijven: over wat het zwaarst weegt en over wat je gaat laten. Kopieer je de strategische keuzes van iemand anders, dan heb je het stuk zonder de afspraak. Dat is precies het schaduwplan dat het model moet voorkomen.
Lees deze dus om te ijken. Is mijn ambitie zo concreet als die? Sluiten mijn strategische keuzes iets uit, zoals deze doen? Zijn mijn indicatoren dingen die ik volgende maand ook kan meten?
Ga daarna de discussie aan met je eigen team.